31 มีนาคม 2569 ที่ โถงแสงจันทร์ ชั้น 1 ศาลากลางจังหวัดจันทบุ รีผู้ช่วยศาสตราจารย์ วารินทร์ สุภาภรณ์ คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในฐานะผู้แทนมหาวิทยาลัย ร่วมรัฐพิธีวันระลึกพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาเจษฎาราชเจ้า ประจำปี 2569 โดยมีนายธวัชชัย นามสมุทร รองผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี เป็นประธาน มีคณะหัวหน้าศาล ผู้พิพากษา ข้าราชการทหาร ตำรวจ และหัวหน้าส่วนราชการร่วมวางพานพุ่มดอกไม้สดถวายราชสักการะ พร้อมกล่าวถวายราชสดุดี เพื่อเทิดพระเกียรติพระมหากรุณาธิคุณของ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 แห่งราชวงศ์จักรี
พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาเจษฎาราชเจ้าเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2330 ณ พระราชวังเดิม กรุงธนบุรี ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) และเจ้าจอมมารดาเรียม ทรงครองราชย์นาน 27 ปี จนเสด็จสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2394 ด้วยพระชนมพรรษา 64 พรรษา ตลอดรัชสมัย ทรงขับเคลื่อนประเทศผ่านพระปรีชาสามารถด้านเศรษฐกิจ โดยส่งเสริมการค้าขายกับต่างประเทศ ปรับระบบเก็บภาษีอากรจากแรงงานเป็นเงินตรา สร้างรายได้มั่นคงแก่ชาติ ด้านเกษตรกรรม ทรงแก้วิกฤตข้าวยากหมากแพงด้วยการเปิดคลังหลวงแจกจ่ายข้าวราคาถูก และสนับสนุนให้ชาวนาทำนาปีละ 2 ครั้ง ด้านสังคม ทรงตราความยุติธรรมด้วยการเก็บภาษีนาเท่าเทียมระหว่างขุนนางและราษฎร เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ นอกจากการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแล้ว ยังทรงอุปถัมภ์พุทธศาสนา โดยโปรดเกล้าฯ ให้จารึกสรรพวิชาในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลา เป็นแหล่งเรียนรู้ระดับมหาวิทยาลัย ด้านการต่างประเทศ ทรงมีพระวิสัยทัศน์กว้างไกล ตรัสเตือนให้ระวังการคุกคามจากชาติตะวันตก แต่ให้ศึกษาวิทยาการของพวกเขาโดยไม่หลงใหล ซึ่งสอดคล้องกับสถานการณ์โลกในยุคหลัง แม้ในวาระสุดท้ายก่อนเสด็จสวรรคต ยังทรงมีพระราชดำรัสถึงพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เกี่ยวกับนโยบายต่างประเทศที่ต้อง "ระวังฝรั่ง"
คณะรัฐมนตรีได้กำหนดให้วันที่ 31 มีนาคม ของทุกปีเป็น "วันระลึกพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว" ตั้งแต่ปี 2535 เพื่อน้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ ต่อมาในปี 2541 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงถวายพระราชสมัญญา "พระมหาเจษฎาราชเจ้า" แปลว่า "พระเจ้าแผ่นดินผู้เป็นใหญ่" ก่อนที่คณะรัฐมนตรีจะถวายสมัญญาเพิ่มเติมในปี 2551 ว่า "พระบิดาแห่งการค้าไทย" และ "พระบิดาแห่งการพาณิชย์นาวีไทย" รวมถึงปี 2558 ถวายสมัญญา "พระบิดาแห่งการแพทย์แผนไทย" สะท้อนถึงพระอัจฉริยภาพรอบด้านที่ยังคงเป็นรากฐานสำคัญของชาติสืบมาจนปัจจุบัน
